سنـد ملي توسعه استان كردستان
سنـد ملي توسعه استان كردستان
الف - اصليترين قابليتهاي توسعه
1 - وجود منابع آب فراوان و قرار گرفتن بر سرشاخههاي پنج حوزه آبخيز مهم كشور .
2 - وجود منابع غني جنگل و مرتع و قابليت توسعه پذيري اين منابع .
3 - آب و هواي مناسب براي كشت انواع محصولات كشاورزي و فعاليتهاي پرورش دام و طيور، آبزيان، زنبورداري و برخورداري از ذخاير ارزشمند ژنتيكي دام .
4 - قابليت توسعه باغداري در سطح استان .
5 - قابليت توسعه اراضي زير كشت آبي در دشتها و نقاط مستعد استان .
6 - وجود ذخاير غني و متنوع معدني فلزي و غيرفلزي خصوصاً طلا، سنگهاي ساختماني و ... .
7 - موقعيت مناسب جغرافيايي ناشي از استقرار بر محور شمالغربي - جنوبغربي كشور و هم مرزي با كشور عراق و امكان توسعه مبادلات با اين كشور و نيز توان تبادل انرژي برق با اين كشور .
8 - برخورداري از عرصهها و چشماندازهاي طبيعي و جاذبههاي فرهنگي، تاريخي و گردشگري .
9 - توليد قابل ملاحظه گياهان دارويي و صنعتي و ميوههاي نسبتاً منحصر بفرد (توت فرنگي و انگور ديم) .
10 - قابليت احداث نيروگاههاي آبي كوچك با توجه به منابع آبهاي سطحي و توپوگرافي استان .
11 - ظرفيتهاي مناسب فرهنگي، اجتماعي و نيروي انساني سازگار با نوآوري و توسعه .
12 - دارا بودن سابقه و تجربه در توليد صنايع دستي (فرش، نازك كاري) و صنايع چوب .
13- شرايط بسيار مناسب براي ايجاد منطقه آزاد تجاري .
14 - وجود نيروي انساني جوان، كارآمد، مستعد و علاقمند به فناوريهاي نوين .
15- وجود زمينه هاي قانوني براي توسعه ورزش ،نگرش مثبت جامعه به فعاليت هاي ورزشي ،گرايش بخش خصوصي و تشكل هاي داوطلب غيردولتي (NGO) به سرمايه گذاري و خدمات رساني در توسعه ورزش
ب - عمدهترين تنگناها و محدوديتهاي توسعه
1 - فقدان تاسيسات مهار، ذخيره و انتقال آب .
2 - عدم تطابق منابع آب و خـاك، نيمه مكانيزه بودن كشاورزي، شيب زياد، كوچكي و پراكندگي اراضي در مناطق غربي استان و عدم بهرهبرداري صحيح از منابع پايه .
3 - توسعه نيافتگي بخش صنعت و معدن متناسب با قابليتهاي استان .
4 - كمبود تاسيسات و خدمات بازرگاني و گمركي .
5 - كمبود امكانات و تاسيسات اقامتي و گردشگري .
6 - وجود شبكههاي فرسوده آب شهري و روستائي .
7 - فقدان شبكههاي جمعآوري فاضلاب در روستاها و ضعف آن در شهرها .
8 - ضعف شبكههاي انتقال و توزيع برق .
9 - فقدان شبكه سوخترساني مطمئن در بخشهاي وسيعي از استان .
10 - بالا بودن نرخ رشد جمعيت استان نسبت به نرخ ميانگين كشور .
11 - كاهش بارشهاي جامد و فصلي شدن بسياري از رودخانههاي جوان استان .
12 - بروز پديده تغيير اقليم و كاهش بارندگي خصوصا در نيمه شرقي استان و وقوع خشكساليهاي مكرر .
13 - پايين بودن سطح مهارت و سواد بيكاران و كمبود نيروي انساني متخصص .
14 - ضعف شبكه ارتباطات جادهاي، ناوگان هوايي و نبود ارتباطات ريلي .
15 - پر هزينه بودن احداث راههاي زميني با توجه به كوهستاني و صعبالعبور بودن آنها .
16 - ضعف زيرساختهاي مخابراتي و خدمات كاربردي .
17- وابستگي شديد منابع مالي بخش ورزش به درآمدهاي عمومي
ج - مسايل اساسي استان
1 - بيكاري شديد و مهاجرفرستي مزمن .
2 - بالا بودن بار تكفل و پايين بودن درآمد سرانه (استان در رده 27 ام كشور قرار دارد) .
3 - عدم توجه كافي به حقوق سرآب استان در پنج حوزه آبي (قزل اوزن، زرينه رود، سيروان، زاب، و كرخه) و روبرو شدن با بي توجهي به درخواستهاي تخصيص آب و نپذيرفتن مطالعه، يا تصويب طرحها .
4 - بيبهره ماندن از سرمايهگذاريهاي كلان دولتي و خصوصي و حاشيهاي شدن استان در فرايند توسعه .
5 - عدم سرمايهگذاري دولت در صنايع مادر و واسطهاي و ضعف سياستهاي حمايتي از سرمايهگذاران بخش خصوصي .
6 - تخريب منابع طبيعي و محيط زيست .
7 - رشد ناهماهنگ و برنامهريزي نشده شهرهاي سنندج و سقز و وجود پديده حاشيهنشيني پيرامون اين شهرها و ديگر شهرهاي استان .
8 - كمبود تاسيسات و امكانات فرهنگي، ورزشي و تفريحي براي گذران اوقات فراغت .
9 - عدم بهرهبرداري مناسب و كافي از منابع آب، كمبود آب و بروز مشكلات كيفي در نيمه شرقي استان .
10 - عدم توسعه مناسب در زمينههاي مرتبط با سلامت بخصوص كمبود امكانات درماني .
11 - وجود پديده اعتياد به مواد مخدر در سطح جامعه و روند فزاينده آن .
12 – پايين بودن سطح فناوريهاي ICT در مقايسه با ميانگين كشور
13 - پايين بودن جمعيت تحت پوشش تأمين اجتماعي .
14 - كمبود فضاي آموزشي (كلاس درس) بويژه در مناطق روستايي و بخشهاي فني و حرفهاي .
15- فقدان نظام شناسايي استعدادهاي ورزشي
د - هدفهاي بلندمدت
با توجه به قابليتها، تنگناها و مسايل موجود ، توسعه استان بر پايه رشد و توسعه بخشهاي كشاورزي، صنعت و معدن ، و گردشگري استوار خواهد بود؛ بدين ترتيب اهداف بلندمدت توسعه استان عبارتند از :
1- توسعه هماهنگ شهرهاي متوسط و كوچك استان و جلوگيري از قطبي شدن نظام شهري .
2- توسعه و بهرهبرداري از منابع آبهاي سطحي و حفاظت از حوزههاي آبخيز استان .
3 - توسعه و نوسازي زيرساختهاي كشاورزي و دامپروري استان متناسب با ظرفيت آب در استان و برنامه هاي مديريت منابع آب حوضه آبريز .
4 - حفاظت، احياء، توسعه و بهرهبرداري اصولي از منابع طبيعي (جنگل و مرتع) و مزيتهاي محيطي استان در راستاي نيل به توسعه پايدار .
5 – توسعه بخش صنعت و دادن نقشي مناسب با پتانسيل هاي استان در تقسيم كار ملي .
6 - توسعه و گسترش خدمات بازرگاني .
7 - فراهم نمودن بسترهاي لازم جهت استفاده از قابليتهاي گردشگري استان .
8 - تقويت شبكههاي زيربنائي (ارتباط زميني و هوايي، انرژي، ارتباطات) و حمايت از توليد پراكنده برق در قالب نيروگاههاي برق – آبي كوچك .
9 - مهار آبهاي سطحي استان با احداث سدهاي ذخيرهاي و تنظيمي بزرگ و كوچك و ساير تاسيسات لازم زيربنايي در بخش آب .
10 - ارتقاء سطح مناطق حفاظت شده استان تا سطح ميانگين كشوري به منظور حفظ ذخاير ژنتيك و گونههاي با ارزش گياهي و جانوري .
11 - جذب و نگهداري منابع انساني و شناسايي نيروهاي كارآفرين استان و افزايش مشاركت نيروهاي محلي در مديريت توسعه استان .
12 - ارتقاء شاخصهاي توسعه انساني .
13 - افزايش ظرفيتهاي آموزش عالي با اولويت دادن به نيازهاي استان .
14 - ارتقاء سطح پوشش تحصيلي دوره راهنمائي و متوسطه تا سطح ميانگين كشوري .
15 - افزايش ضريب نفوذ تلفن ثابت، همراه و كاربري اينترنت تا سطح ميانگين كشور و توسعه ديتا در شهرها و روستاهاي بالاي 20 خانوار .
16 - توسعه، گسترش فعاليتهاي اكتشافي و استخراج معادن با تسهيل شرايط سرمايهگذاري و ايجاد انگيزه براي سرمايهگذاران .
17- اعتلاي معرفت ديني ، ارزشهاي فرهنگي و ويژگي هاي هويتي استان .
18- بهره گيري از قابليت مبادلات مرزي با كشور همسايه .
19- نهادينه سازي بهره وري و افزايش آن در بخش هاي اقتصادي و عوامل توليد .
20- ارتقاي نقش ورزش در تأمين سلامت جسمي و روحي و تقويت توانمنديهاي افراد و گروههاي اجتماعي .
21- دست يابي به هدف هاي توسعه هزاره (M.D.G) در استان
22- توانمندسازي بخش تعاوني براي ايفاي فعاليت هاي گسترده و اداره بنگاه هاي اقتصادي بزرگ
23- توسعه نقش و جايگاه زنان در سطوح تصميم سازي و تصميم گيري استان
هـ - راهبردهاي بلندمدت
1 - نوسازي مراكز زيست و فعاليت در دشتهاي استان با رويكرد توسعه يكپارچه فعاليتها .
2 - محدود نمودن كشت ديم در مراتع و اراضي شيب دار و توسعه و حفاظت از عرصههاي جنگلي و مرتعي .
3 - حمايت از كشتهاي تخصصي و داراي مزيت استان و ارتقاء كمي و كيفي محصولات كشاورزي برابر با استانداردهاي ملي و جهاني .
4 - توسعه دامپروري صنعتي و بهبود دامداريهاي سنتي .
5 - تشويق، حمايت فني، تخصصي و سرمايهاي از نوآوران و كارآفرينان .
6 - مطالعه و اجراي كامل و اصولي طرحهاي مهندسي رودخانه به منظور حفاظت ساختمان رودخانه، پيشگيري از فرسايش و استفادههاي گردشگري و ورزشي .
7 - ايجاد رشتههاي علمي - تخصصي (تحصيلات تكميلي) در مراكز آموزش عالي متناسب با اولويتهاي توسعه استان.
8 - ايجاد مراكز تحقيق و توسعه به منظور نوآوري و بهبود محصولات در واحدهاي توليدي .
9 - توسعه و تجهيز شبكههاي زيربنايي متناسب با اولويت هاي استان .
10 - اصلاح شيوههاي توليد و بازاريابي صنايع دستي با تاكيد بر بهبود كيفيت .
11 -گسترش صنايع استان با اولويت صنايع كاني فلزي و غيرفلزي به ويژه سنگهاي تزئيني و صنايع تبديلي كشاورزي و دامي ،غذايي ،نساجي و پوشاك ،توليد چرم و محصولات چرمي ، شيميايي .
12- توسعه زيربناها، تاسيسات، و امكانات گردشگري و سياحتي و ايجاد قطب هاي گردشگري باتوجه به جاذبههاي استان و حفظ و احياء اثار فرهنگي و تاريخي استان .
13 - ارتقاء كيفيت زندگي در شهرهاي استان .
14- تجهيز و تقويت شبكههاي خدمات بازرگاني استان .
15 - مهار، ذخيرهسازي، انتقال و پمپاژ آبهاي سطحي به دشتهاي مستعد استان .
16- توجه به توسعه آبزيپروري در مطالعات و طرحهاي اجرايي بخش منابع آب .
17- ايجاد صنايع سرمايهاي توسط دولت به منظور تحقق اصل توازن منطقهاي در سطح ملي .
18- بسترسازي مناسب جهت جذب سرمايههاي خارجي و داخلي .
19- ارتقاء سطح خدمات برتر در شهر سنندج تا سطح (2) ملي، در راستاي تقويت نقش ملي - منطقهاي جهت تأمين نيازهاي توسعه استان .
20-تقويت شهر سنندج به منظور ايفاي نقش مركزيتي در استان و جلوگيري از افزايش جمعيت آن از طريق تقويت شهرهاي اقماري .
21- گسترش فعاليت هاي فرهنگي و تقويت تشكل هاي غيردولتي و جذب سرمايه هاي خصوصي و تعاوني در فعاليتهاي فرهنگي وهنري .
22- ايجاد سازوكارهاي لازم و حمايت از افزايش بهره وري در بخش هاي اقتصادي و عوامل توليد .
23- گسترش ورزش هاي پرورشي ، همگاني ، تفريحي ، قهرماني و حرفهاي در استان .
24- ريشه كني فقر شديد و گرسنگي و بهرهمندي همگاني از مواهب توسعه اقتصادي و اجتماعي
25- دستيابي همگاني به آموزش ابتدايي و ترويج بهبود برابري جنسيتي و توانمندسازي زنان
26- كاهش مرگ ومير مادران و كودكان
27- مبارزه با بيماري هاي عمده (ايدز / H.I.V ، سل ،مالاريا و ...) .
28- حمايت مؤثر از تشكيل و توسعه تعاوني ها و ايجاد و گسترش شهرك ها و مجتمع هاي تعاوني
29- بسترسازي براي افزايش مشاركت اجتماعي ،اقتصادي ،فرهنگي و سياسي زنان در روند توسعه استان
30- نهادينهكردنرويكردمديريتعرضهو تقاضا و افزايش سطح آگاهي عمومي درمديريت بهينه مصرف آب
31- ايجاد زمينه هاي لازم براي جلب مشاركت مردمي و بخش خصوصي در بهره برداري و مديريت آب
32- گسترش پوشش بيمه هاي اجتماعي و كاهش تلفات انساني در اثر حوادث
ك - سياست هاي اجرايي :
1- توسعه سطوح زيركشت محصولات آبي، مهار و استحصال آب از منابع آبهاي سطحي با بهرهگيري از ايجاد سد، پمپاژ و ... و نيز با استفاده از روش آبياري تحت فشار .
2- توسعه سطوح زيركشت باغداري استان در تراسها و درههاي كوهستاني و توسعه سطوح زيركشت كشتهاي تخصصي از قبيل توت فرنگي .
3- تجهيز و نوسازي اراضي مزروعي آبي استان و افزايش سطح عمليات مكانيزاسيون .
4- توسعه و گسترش كشت انگور ديم در شهرستانهاي بانه، مريوان و كامياران .
5- تقويت و توسعه دامداري متمركز منطقه و مجتمعهاي دامپروري و توسعه گاوداريهاي شيري به منظور افزايش توليد شير و گوشت قرمز .
6- تقويت و توسعه پرورش طيور و توسعه زنبورداري به منظور افزايش توليد گوشت سفيد و عسل .
7- تاكيد بر تقويت و توسعه آبزيپروري از منابع آبهاي داخلي و مراكز تكثير و پرورش ماهي (سردآبي و گرمآبي) .
8- ارائه الگوي كشت جديد و متناسب با نيازهاي آبي استان با بهرهگيري از مطالعات انجام شده دراستان .
9- ساماندهي فعاليتهاي كشاورزي در دشتها با تلفيق كاربريهاي مناسب از زمين و مديريت سرزمين به ويژه در دشتهاي كوچك و فضاهاي محدود كشاورزي .
10- ساماندهي فعاليتهاي كشاورزي در نواحي كوهستاني، در درهها و حاشيه رودخانهها با تلفيق فعاليتهاي زراعي - باغي - دامداري - پرورش آبزيان (شيلات)، زنبورداري، مرتعداري و آبخيزداري .
11- تجهيز تمامي بيمارستانهاي استان به زبالهسوزهاي مدرن و سيستم تصفيه فاضلاب جهت جلوگيري از آلودگي آب، خاك و هوا و اجراي مديريت زيست محيطي زباله در شهرهاي استان .
12- يكپارچهسازي اراضي و اصلاح نظام بهرهبرداري، تأمين خدمات زيربنايي و تجهيز منابع آب و خاك و به كارگيري فارغ التحصيلان رشته كشاورزي و بهرهبرداران داوطلب .
13- تاكيد بر ايجاد تغيير و تحول در نظام كشت با افزايش تراكم كشت و حركت به سوي كشتهاي فشرده، كاهش سطوح آيش، توسعه كشت مجدد و زيردرختي، كشت تلفيقي و افزايش سهم نباتات علوفهاي و صنعتي .
14- تلفيق زراعت و دامداري به منظور كاهش اتكاء دام بر مراتع استان با افزايش سهم دامهاي بزرگ نسبت به دامهاي كوچك و افزايش سهم علوفه دست كاشت در تعليف دامهاي منطقه .
15- تخصصي كردن فضاهاي كشاورزي با توجه به مزيت نواحي و ميكروكليماهاي گياهي منطقه با انجام مطالعات و تحقيقات مقتضي .
16- ارائه كمكهاي مشورتي در امور فني، اقتصادي، بازاريابي، بازرگاني به واحدهاي صنعتي .
17- ايجاد انگيزه و مشوقهاي مالي، مالياتي، كمكهاي نرمافزاري و ... در توسعه بخش صنعت و معدن استان .
18- جهتبخشي به توسعه صنعتي با اولويت دادن به استقرار صنايع تبديلي و تكميلي محصولات كشاورزي و معدني .
19- كمك به توسعه و رشد بخش خصوصي و جذب سرمايهگذاري خارجي با فراهم نمودن امكانات لازم زيربنايي و خدماتي براي فعاليتهاي صنعتي، معدني، كشاورزي و گردشگري .
20- فراهم نمودن زمينههاي لازم جهت جذب سرمايهگذاري دولتي و سرمايهگذاران ايراني ساكن در خارج از كشور در توسعه بخشهاي كشاورزي، صنعت، معدن، و ايجاد اشتغال .
21- جهتبخشي و هدايت شبكه بانكي در تجهيز و تأمين منابع مالي مورد نياز بهرهبرداران كشاورزي، صنعتي، و معدني .
22- كمك به احياء و توسعه صنايع دستي با تاكيد بر رشد صنايعي چون فرش، گليم، نازككاري و صنايع چوب به منظور صادرات و ايجاد اشتغال در منطقه .
23- اجراي فازهاي 2 و 3 ذوبآهن در قروه و نيز احداث واحد آگلومراسيون .
24- ايجاد صنايع مربوط به توليد تجهيزات و قطعات اصلي ساخت سيستمهاي آبياري تحت فشار (باراني و قطرهاي) و ايستگاههاي پمپاژ .
25- احداث واحدهاي سختبر و نرمبر در كارخانجات و معادن سنگهاي تزئيني شهرستان قروه .
26- سرعت بخشيدن به برنامههاي اكتشافي پيشبيني شده مطابق بااستانداردهاي اكتشافي همراه با مطالعات زمينشناسي و اكتشافات ژئوشيميايي – زمينشناسي اقتصادي و ژئوفيزيك هوايي همزمان و تلفيق نتايج حاصله .
27- ادامه روند عمليات اكتشافي طلا در مناطق سقز، قروه، آلوتبانه وساير نقاط اميدبخش استان .
28- شناسايي ظرفيتهاي صادراتي بخش معدن و شناخت بازارهاي بينالمللي و بررسي نيازهاي آنان براي صدور فرآوردههاي معدني .
29- شناسايي كانسارهاي فلزي با انجام مطالعات به منظور راهاندازي صنايع مربوطه .
30- تكميل مطالعات جامع اكتشافي و زمين شناسي در مقياس 100000 : 1 .
31- شناساندن جاذبههاي گردشگري استان و تقويت زيربناها به ويژه راههاي استان به منظور دسترسي راحت و آسان گردشگران به نقاط ديدني و مهم استان .
32- رشد و توسعه صنعت گردشگري استان با تكيه بر احداث و توسعه امكانات اقامتي - سياحتي و جلب مشاركت بخش خصوصي جهت ايجاد تاسيسات و امكانات اقامتي مورد نياز گردشگران .
33- راهاندازي، توسعه و تجهيز آموزشكدههاي فني و حرفهاي استان بويژه در شهرستانهاي سقز، قروه و بيجار .
34-
حفاظت از حوزههاي آبخيز استان با اجراي طرحهاي آبخيزداري و جلوگيري از فرسايش خاك، به ويژه در قلمرو شرقي استان و زيرحوزههاي علياي حوزه آبخيز قزل اوزن، سازماندهي و همكاري و مشاركتهاي مردمي با تلفيق فعاليتهاي توليدي و حفاظتي در آبخيزها .
35- توسعه بهرهبرداري از منابع غني آبهاي سطحي استان با اجراي طرحهاي مهار، ذخيره و انتقال آب و ايجاد سد و بندهاي ذخيرهاي و انحرافي، ايستگاههاي پمپاژ بزرگ و كوچك و تاسيسات آبرساني مناسب .
36- تاكيد بر توسعه و سازماندهي نهضت پمپاژ از منابع آبهاي سطحي در كليه عرصههاي جانبي روانآبهاي استان و تأمين آب جهت توسعه اراضي آبي بويژه در تراسها و درههاي كوهستاني قلمروهاي غربي و شمالغربي استان .
37- انتقال آب از حوزههاي غربي و شمالغربي به دشتهاي مستعد نقاط شرقي و مركزي استان و جلوگيري از خروج آب از كشور .
38- بهبود روشهاي آبياري و افزايش بهرهوري در استفاده از آبهاي تأمين شده (سطحي و زيرزميني)، اصلاح سيستمهاي آبرساني، احداث شبكههاي آبياري جديد، افزايش راندمان و به حداقل رساندن اتلاف منابع آب .
39- احداث شبكههاي آبياري (كانالهاي درجه 3 و 4) در دشتهاي مستعد استان .
40- توليد آب جهت مصارف شرب و افزايش حجم مخازن آب شرب .
41- تسريع در اتمام طرحهاي تأمين آب در دست اجراي فعلي از قبيل سدهاي گاوشان، سيازاخ، سنگ سياه، چراغ ويس، گاران و ... .
42- تاكيد بر مطالعه پتانسيلهاي آبي در تمام گستره استان و مكانيابي سدهاي بزرگ و انتقال آب به نقاط كم آب استان .
43- كاهش كشت ديم در مراتع و اراضي شيبدار و توسعه جنگلكاري مصنوعي و احياء و غنيسازي جنگلهاي طبيعي استان .
44- بكارگيري تمام ظرفيتهاي موجود و مزيتهاي نسبي در مبادلات مرزي و ايجاد منطقه آزاد تجاري در يكي از شهرستانهاي مرزي، ترجيحا مريوان .
45- توسعه گمركات منطقه و ارتقاء سطح آنها و ساماندهي قانونمند مبادلات مرزي .
46- تكميل مطالعات و اجراي طرحهاي نگهداري، بهسازي و بازسازي راههاي استان با اولويت چهارخطه كردن محورهاي داراي عملكرد ترانزيت و ملي .
47- تقويتوتوسعهخطوط ارتباطي هوايي و زميني با تاكيد بر تسريع در اتصال استان به شبكه ريلي كشور .
48- جذب سرمايهگذاريهاي دولتي بيشتر در امر راهسازي و ايجاد زمينههاي لازم جهت استفاده از منابع مالي غيردولتي از جمله بانكها، سرمايهگذاري ايرانيان مقيم خارج از كشور و سرمايهگذاري خارجي .
49- تقويت ارتباطي محور غرب كشور، به عنوان ارتباطدهنده مبادي ورودي كالا از بنادر جنوب به نقاط غربي و شمال غربي كشور و بالعكس .
50- واگذاري برخي از فعاليتهاي اداره كل راه و ترابري به بخش خصوصي و استفاده از تكنولوژي پيشرفته در راهداري و ايمن سازي راهها و ادامه طرح تحقيقات و مطالعات راهداري .
51- گسترش شبكه گازرساني به كليه نقاط شهري استان .
52- انجام مطالعات لازم و ارزيابي مستمر فني - اقتصادي منابع آبي استان و توليد و تأمين انرژي برق آبي از طريق نيروگاههاي آبي .
53- جايگزينيسوختفسيليبجايچوببهعنوانتأمينكنندهسوختروستائيان به ويژه در نقاط جنگلي استان .
54- گازسوز نمودن واحدهاي بزرگ صنعتي استان از قبيل كارخانه سيمان، گچ، ذوبآهن و ... .
55- داير نمودن رشتههاي كارشناسي و كارشناسيارشد در رشتههاي فيزيك، رياضي، زبانشناسي، مديريت صنعتي، مديريت آموزشي، محيط زيست، شيلات، جنگل و مرتع، زيستشناسي، كامپيوتر (سختافزار و نرمافزار) و داير نمودن رشتههاي جديد كارشناسي در دانشگاه كردستان از قبيل رشتههاي حقوق، مكانيك، نقشهبرداري، صنايع غذايي، زمين شناسي، و الكترونيك .
56- احداث، رشد و توسعه مراكز تخصصي و فوق تخصصي در كليه رشتههاي پزشكي و ايجاد مراكز تخصصي قلب، انژيوگرافي، پرتودرماني و شيميدرماني (ارتقاء سطح خدمات درماني استان كردستان) .
57- تقويت و توسعه مراكز تحقيقات در بخش سلامت .
58- تلاش جهت كمك به تاسيس و راهاندازي موسسات خيريه (سازمانهاي غيردولتي) در راستاي اهداف بهزيستي و رفاه اجتماعي و تشكل معلولين .
59- بهره مندي از شيوه آموزش هاي غيرحضوري و از راه دور براي توسعه پوشش تحصيلي ،استفاده كامل و بهينه از ظرفيت مدارس شبانه روزي ،گسترش امكانات دانش آموزي و توسعه خوابگاه هاي مركزي.
60- توسعه ، بازسازي و احداث تأسيسات آب و فاضلاب شهري و روستايي .
61- تشكيل صندوق حمايت از توسعه سرمايه گذاري در بخشهاي مختلف اقتصادي .
62- تأكيد بر مطالعات بارور ساختن ابرها در نيمه شرقي استان .
63- تشكيل صندوق سرمايه گذاري ريسك پذير جهت حمايت از سرمايه گذاران .
64- ايجاد رشته هاي جديد و توسعه و تجهيز مراكز آموزش فني و حرفه اي متناسب با فناوري هاي جديد و قابليتهاي استان .
65- انتخاب راهكارهاي اجرايي جهت رفع مشكلات منابع آب آلوده به فلزات سنگين .
66- كاهش نابرابري در برخورداري از مسكن مناسب در بين گروههاي مختلف درآمدي و افزايش سهم دولت در توليد مسكن از 10 به 20 درصد و افزايش واحدهاي استيجاري در استان كردستان .
67- تشويق و افزايش حمايت از تشكل هاي حرفه اي و انبوه سازي مسكن در استان كردستان با اعطاي تسهيلات ويژه .
68- طراحي برنامه جامع توسعه IT در استان .
69- ايجاد ارتباطات در زمينة IT با كشور عراق و افزايش مبادلات بين منطقهاي استانهاي
شمالي – جنوبي از طريق استان .
70- ارتقاء جايگاه IT در دستگاههاي اجرايي استان .
71- ايجاد مركز رشد IT در شهرستانهاي استان با تمهيدات ، امكانات و زيرساختهاي مناسب .
72- انتخاب E-Commerce به عنوان استراتژي تجارت و بازرگاني در توسعه اقتصادي استان .
ل- اقدامات اولويتدار و محرك توسعه استان
دستگاههاي اجرايي زير موظفاند با هماهنگي سازمان مديريت و برنامهريزي كشور، اقدامات ذيل را تا پايان برنامه چهارم توسعه كشور اجرا نمايند :
1 - سازمان مديريت و برنامهريزي استان :
1-1- مطالعه و تهيه طرح نظام توسعه و فعاليت يكپارچه دشتهاي مستعد استان كردستان با همكاري دستگاههاي ذيربط .
2 - وزارت نفت :
1-2- اتمام خط انتقال فرآوردههاي نفتي كرمانشاه - سنندج .
2- 2- گسترش شبكه گازرساني به مناطق شهري و روستايي با تأكيد بر تقويت شبكه
سوخترساني به ساكنين مناطق جنگلي استان .
3 -2- ايجاد صنايع مادر از جمله پتروشيمي و صنايع پايين دستي آن با توجه به مزيت خطوط انتقال فرآوردههاي نفتي و خط لوله گاز، با همكاري وزارت صنايع و معادن .
3 - وزارت صنايع و معادن :
1-3 - توسعه و تكميل زيرساختهاي معادن وكمك به تجهيز معادن استان به ماشينآلات و تجهيزات مناسب .
2-3- فراهمكردن زمينههاي احداث واحدهاي سختبر و نرمبر مدرن دركارخانجات و معادن سنگ قروه .
3- 3- تسريع در بهرهبرداري از كارخانجات ذوب آهن كردستان .
4 -3- مطالعه و احداث شهركهاي صنعتي جديد و تكميل زيرساختهاي لازم در شهركهاي صنعتي موجود .
5-3- زمينهسازي و حمايت از ايجاد صنايع پاييندستي ذوبآهن و فولادسازي .
6-3- اجراي فازهاي 2 و 3 ذوبآهن در سنندج و قروه و همچنين احداث آگلومراسيون .
7- 3 - تكميل مطالعات جامع اكتشافي و زمينشناسي در مقياس (100000 : 1) .
8-3- ايجاد زمينه و شرايط مساعد براي ايجاد واحدهاي صنعتي كاني غيرفلزي، نساجي، پوشاك و چرم، صنايع غذايي و تبديلي وابسته به بخش كشاورزي و صنايع مصرفي صادراتي .
9-3- تاكيد بر ادامه عمليات اكتشافي در زمينه كانيهاي غيرفلزي صنعتي با اولويت بوكسيت، كائولينت و سليمانيت و كانيهاي فلزي به خصوص طلا .
10-3- احداث كارخانه سيمان ديواندره .
4 - وزارت نيرو :
1- 4- تسريع در تكميل طرحهاي اجرايي سد و شبكه پاياب گاوشان، سيازاخ، گاران، تلوار، چراغويس، سنگ سياه، سورال و سنته و ساير طرحهاي نيمه تمام .
2- 4- بازسازي شبكه فرسوده آب شهري .
3- 4- ايجاد نيروگاه سيكل تركيبي و نيروگاههاي آبي كوچك .
4 - 4 - توسعه شبكههاي جمعآوري و تصفيه خانه پسابهاي شهري و روستايي .
5 - 4- تكميل مطالعات و شروع عمليات مهار و انتقال قسمتي از آب سيروان به دشتهاي قروه و دهگلان .
6 -4- تصويب مطالعات و تأمين اعتبار اجرائي سدهاي كوتاه استان شامل : زيويه، اميرآباد، رمشت الهدره، مرخز، باباخان، زرينجوب، سير، عباسآباد كيله، زردهكمر، شيخ بشارت، جعفرآباد، تازهآباد گاوميشان و اشرفآباد قوچ .
7 - 4 - تأمين اعتبار مطالعه و اجراي طرحهاي انتقال آب از حوزههاي سيروان، چومان، زرينه به ترتيب به دشتهاي قروه، دهگلان، حوزه زرينه و دشت اوباتو .
5 - وزارت جهاد كشاورزي :
1-5 - توسعه خدمات بهداشتي و تجهيز ايستگاههاي قرنطينه دام در مناطق آسيبپذير و
مرزهاي ورودي استان .
2-5- حمايت از ايجاد مجتمعهاي دامپروري و واحدهاي صنعتي طيور و آبزيان براي توليد شير، گوشت قرمز و گوشت سفيد .
3-5- حمايت از توسعه كشاورزي تلفيقي (زراعت، باغداري، پرورش دام و طيور، زنبور عسل،آبزيان و كاشت درختان غيرمثمر) .
4-5 - افزايش پوشش آموزش و ترويج در زمينه افزايش توليد و حفاظت از منابع پايه .
5-5- حمايت از ايجاد كشتارگاههاي صنعتي دام و طيور .
6-5- افزايش سطح اراضي آبي استان و بالا بردن ميزان راندمان آبياري .
7-5- توسعه باغات تجاري در اراضي مستعد و شيبدار .
8-5- حفظ منابع پايه توليد از قبيل آب، خاك و منابع طبيعي، از طريق عمليات آبخيزداري .
9-5- توسعه خطوط انرژي (برق) در حاشيه رودخانهها .
10-5- اجراي طرح مديريت پايدار منابع طبيعي .
6 - وزارت راه و ترابري :
1-6- توسعه امكانات مورد نياز فرودگاه سنندج وتجهيز آن به دستگاههاي كمك ناوبري مناسب .
2-6- ارتقاء سطح راه ارتباطي ”كرمانشاه - سنندج - بوكان“ در چارچوب نتايج مطالعات طرح جامع حملونقل كشور .
3-6- تسريع در انجام عمليات بزرگراه سنندج - همدان و راه اصلي مريوان - سنندج .
4-6- تسريع در تكميل فرودگاه سقز .
5-6- تسريع در مطالعه و شروع عمليات اجرايي راهآهن استان كردستان .
6-6- اصلاح مسير راه مريوان - سقز و راه گاران به قمچيان .
7 - وزارت بازرگاني با همكاري وزارت امور اقتصادي و دارايي :
1 - 7 - احداث سيلو در منطقه دهگلان .
2 - 7 - حمايت از تاسيس سردخانه و انبارهاي چند منظوره .
3 - 7 - تجهيز و توسعه گمركات استان و رسمي كردن مرز باشماق مريوان .
4 - 7 - مطالعه براي ايجاد منطقه آزاد تجاري .
5 - 7 - تسريع در تكميل نمايشگاه دائمي استان .
6 - 7 - اتمام سيلوي بيجار .
8 - وزارت علوم و تحقيقات و فناوري :
1 - 8 - توسعه دانشكده فني و مهندسي دانشگاه كردستان .
2 - 8 - تأسيس دانشكده هنر دانشگاه كردستان .
3 - 8 - تاكيد بر توسعه دانشگاه پيام نور سقز و ساير شهرستانهاي استان .
4 - 8 - راهاندازي دانشكده منابع طبيعي .
9 – سازمان گردشگري و ميراث فرهنگي :
1 - 9 - اجراي نتايج طرح جامع گردشگري .
2-9 – اجراينتايجطرحمقدماتيساماندهيمحورفرهنگيتاريخيسنندج(سدقشلاق) - زريوار و اورامان .
3 - 9 - اجراي طرح مقدماتي ساماندهي محور فرهنگي كرفتو - زيويه .
10 – آموزش و پرورش :
1-10- راهاندازي و توسعه آموزشكدههاي فني و حرفهاي سقز، قروه و بيجار .
2-10- تسريعدرتوسعهوراهاندازيشبكههايرايانهايوفناوري اطلاعات در سطح آموزشگاههاي استان .
3-10- احداث فضاهاي آموزشي، ورزشي و فرهنگي مورد نياز در سطح استان (كلاس درس، باشگاه ورزشي، و كانونهاي فرهنگي) .
11 – فني و حرفهاي :
1-11- احداث و تجهيز مراكز آموزشي شهرستانهاي ديواندره ، مريوان ، سروآباد و دهگلان .
2 -11- توسعهوتجهيز مراكز آموزش فني و حرفهاي شهرستانهاي سنندج،سقز،قروه ، بيجار ،كامياران ، بانه و نجف آباد .
12 – بهداشت و درمان :
1 - 12 – مطالعه و احداث بيمارستان آموزش منطقه اي با ارائه خدمات سطح 4 در سنندج با ظرفيت 400 تخت .
2-12- مطالعه و احداث بيمارستان ناحيه اي با ارائه خدمات سطح 3 در شهرستان سقز با ظرفيت 200 تخت .
3-12- تكميل دانشكده پزشكي در حال احداث و ايجاد دانشكده پيراپزشكي .
4-12- توسعه و ارتقاء رشته هاي دانشگاه علوم پزشكي به خصوص دايركردن آموزش دستياري و رشته هاي كودكان ، زنان ، جراحي ، داخلي و روانپزشكي .